Η οστεοπόρωση είναι ένα «ύπουλο» νόσημα που χαρακτηρίζεται από την προοδευτική και άδηλη μείωση της οστικής μάζας του σκελετού και την απώλεια της αντοχής των οστών, κάνοντάς τα πιο εύθραυστα. Αποτελεί μια κατάσταση που απειλεί άμεσα την ποιότητα ζωής, κυρίως των γυναικών μετά την εμμηνόπαυση λόγω της απότομης μείωσης των οιστρογόνων, αλλά σε σημαντικό βαθμό αφορά και τους άνδρες. Το κύριο χαρακτηριστικό της νόσου είναι ότι δεν δίνει συμπτώματα, ειδικά στα αρχικά στάδια, με αποτέλεσμα να παραμένει συχνά αδιάγνωστη μέχρι να συμβεί κάποιο μείζον συμβάν, όπως ένα οστεοπορωτικό κάταγµα χαµηλής βίας, συνήθως μετά από ένα απλό πέσιµο ή γλίστρηµα.
Στη σύγχρονη Ιατρική, ο προληπτικός έλεγχος θεωρείται απαραίτητος, καθώς τα κατάγματα - ιδιαίτερα της σπονδυλικής στήλης και του ισχίου - έχουν δυσμενείς επιπτώσεις, προκαλούν αναπηρίες και συνδέονται με αυξημένη θνησιμότητα. Σημαντικό ρόλο στην πρόληψη και στη θωράκιση του σκελετού παίζουν εξωγενείς παράγοντες, όπως η σωστή διατροφή με επαρκή πρόσληψη ασβεστίου και φωσφόρου, η σύνθεση βιταμίνης D μέσω της έκθεσης στον ήλιο αλλά και μέσω της διατροφικής πρόσληψης, η συστηματική άσκηση, καθώς και ο περιορισμός παραγόντων όπως το κάπνισμα και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και καφέ.
Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή ενημέρωση αποτελούν το πρώτο βασικό βήμα, καθώς ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου επηρεάζεται από την κληρονομικότητα, την πρώιμη εμμηνόπαυση, τη λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων (όπως η κορτιζόνη) ή τη συνύπαρξη χρόνιων παθήσεων. Η αξιολόγηση αυτών των παραγόντων κινδύνου καθορίζει πότε επιβάλλεται ο ειδικός κλινικός έλεγχος και η έναρξη της κατάλληλης προληπτικής ή θεραπευτικής αγωγής.
Ο διαγνωστικός έλεγχος
Ο κλινικός έλεγχος περιλαμβάνει βασικές και αξιόπιστες διαγνωστικές μεθόδους:
- Μέτρηση οστικής πυκνότητας (DEXA): Μια εύκολη, γρήγορη και ανώδυνη εξέταση που συνιστάται να γίνεται σε σπονδυλική στήλη και ισχίο. Οι τιμές της συγκρίνονται με υγιείς ενήλικες και προσδιορίζουν την οστεοπενία ή την οστεοπόρωση.
- Βιοχημικός οστικός έλεγχος: Αιματολογικές εξετάσεις για την εκτίμηση του ασβεστίου, του φωσφόρου, της παραθορμόνης, της βιταμίνης D και της αλκαλικής φωσφατάσης.
- Ακτινολογικός έλεγχος: Απαραίτητος ειδικά σε περιπτώσεις με ιστορικό πόνου στη σπονδυλική στήλη για τον εντοπισμό τυχόν καταγμάτων.
- Ειδικά διαγνωστικα πρωτόκολλα FRAX: Εφαρμόζονται υπό προϋποθέσεις και προβλέπουν το 10ετή καταγματικό κίνδυνο.
Αντιμετώπιση και θεραπευτική προσέγγιση
Ο κύριος θεραπευτικός στόχος είναι η μείωση του καταγματικού κινδύνου. Η επιλογή της αγωγής βασίζεται στις τιμές της οστικής μάζας και στη συνολική εκτίμηση των παραγόντων κινδύνου, σύμφωνα με τις επίσημες κατευθυντήριες οδηγίες του Π.Ο.Υ αλλά και του ΕΛ.Ι.ΟΣ. Τα διαθέσιμα αντιοστεοπορωτικά φάρμακα διακρίνονται στα αντιοστεοκλαστικά (που αναστέλλουν την καταστροφή του οστίτη ιστού) και στα οστεοπαραγωγικά (που ενισχύουν το σχηματισμό νέου οστού), ενώ η θεραπεία συνοδεύεται πάντοτε από τη χορήγηση κατάλληλων δόσεων ασβεστίου και βιταμίνης D.
Το Ιατρείο Οστεοπόρωσης
Το Ιατρείο Οστεοπόρωσης του Metropolitan Hospital στελεχώνεται από εξειδικευμένους ιατρούς και παρέχει ολοκληρωμένη κλινική εκτίμηση, προληπτικό έλεγχο και εξατομικευμένη διαχείριση της νόσου. Με γνώμονα τις σύγχρονες ιατρικές οδηγίες, στόχος του Ιατρείου είναι η έγκαιρη αναγνώριση του καταγματικού κινδύνου, ο σχεδιασμός της κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής και η μακροπρόθεσμη προστασία της σκελετικής υγείας, διασφαλίζοντας την καλύτερη δυνατή ποιότητα ζωής για κάθε ασθενή.
Υπεύθυνος Ιατρείου Οστεοπόρωσης: Νικολόπουλος Ιωάννης MD, MSc, Ορθοπαιδικός Χειρουργός